معرفی اجزا کمپرسور اسکرو صنعتی | بررسی قطعات کمپرسور اسکرو روغنی
کمپرسور اسکرو یک دستگاه صنعتی نسبتا پیچیده محسوب میشود که از اجزای متعددی تشکیل شده که هر کدام نقش کلیدی در عملکرد صحیح دستگاه دارند. اجزا کمپرسور اسکرو عبارت اند از:
- هوا ساز یا ایرند (Air End)
- الکتروموتور (Electric Motor) یا موتور دیزلی
- آنلودر یا شیر ورودی هوا ( Intake Valve)
- مخزن جدا کننده روغن (Separator Tank)
- سیستم خنککننده (Cooling System)
- سر سپراتور (Separator Head)
- تابلو برق و کنترل (Control Panel)
- سیستم انتقال قدرت (Power Transmission System)
- فیلتر هوا (Air Filter)
- فیلتر روغن (Oil Filter)
- اتصالات فشار قوی
- کابین و اتاق کمپرسور
- و در مواردی مخزن هوا (Air Tank)
شناخت دقیق این قطعات، نهتنها به درک بهتر از عملکرد کمپرسور اسکرو کمک میکند، بلکه هنگام خرید، تعمیر یا انجام سرویس های دوره ای باعث میشود تا تصمیم های آگاهانه تری بگیرید. کمپرسور اسکرو به عنوان یکی از رایجترین مدلهای کمپرسور صنعتی، در بسیاری از خطوط تولید، کارگاهها و کارخانهها استفاده میشود. از آنجا که خرابی این دستگاه میتواند عملکرد کل سیستم های پنوماتیک کارخانه را با مشکل مواجه کند، آشنایی با ساختار داخلی این دستگاه برای خریداران و کاربران صنعتی ضروری است.
اجزای کمپرسور اسکرو
هوا ساز یا ایرند (Air End)
ایرند قلب کمپرسور اسکرو است. این بخش شامل دو روتور مارپیچی (نر و ماده) است که با چرخش هماهنگ، هوا را به دام انداخته و فشرده میکنند. کیفیت ایرند مستقیماً روی راندمان و عمر کمپرسور تأثیر دارد. بهترین ایرند های بازار ایران از برندهای Aerzen ، GHHRAND و روتورکمپ آلمان است
الکتروموتور (Electric Motor) یا موتور دیزلی
وظیفه تأمین نیروی محرکه برای چرخاندن ایرند را بر عهده دارد. موتور معمولاً از برندهای معتبر مثل Siemens، موتوژن ، جمکو و یا گوانگلو انتخاب میشود و توان آن بر اساس ظرفیت کمپرسور تعیین میگردد.در صنایعی که برق مناسب برای راه اندازی کمپرسور های برقی اسکرو وجود ندارد از موتورهای دیزلی به جای الکتروموتور استفاده میشود.
آنلودر یا شیر ورودی هوا (Intake Valve)
آنلودر هوایی که ایرند وارد یشود را مدیریت می کند. این شیر معمولاً کنترلپذیر است و در عملکردهای اتوماتیک مانند لود و آنلود (Load/Unload) نقش دارد. در فرایند لود شدن دریچه آنلودر باز میشود و هوا به وسیله ایرند فشرده میشود. اما در فرایند آنلود شدن دریچه آنلودر بسته میشود و فشرده سازی هوا متوقف میشود
اگر کمپرسور اسکرو از نوع VSD باشد از در هنگام آنلود شدن دور الکتروموتور جهت کاهش مصرف انرژی کاهش می یابد
مخزن جدا کننده روغن (Separator Tank)
مخزن جدا کننده روغن وظیفه جداسازی روغن از هوای فشردهشده را دارد تا هوای خروجی عاری از روغن باشد. زیرا طی فرایند فشرده سازی هوا در ایرند، هوا همراه با روغن مخلوط میشود.
مخزن جدا کننده روغن دو خروجی دارد که محل خارج شدن هوای فشرده و روغن است که بعد از جدا سازی وارد رادیاتور دو قسمتی کمپرسور میشود تا خنک سازی انجام شود
سیستم خنککننده (Cooling System)
برای کنترل دمای روغن و هوای فشرده استفاده میشود. بسته به طراحی کمپرسور، این سیستم میتواند شامل رادیاتور، فن خنککننده و سنسور های کنترلی باشد
فرایند خنک سازی در کمپرسور های اسکرو به دوصورت آب خنک و هوا خنک انجا میشود، مهم ترین قطعه در این سیستم خنک کننده کمپرسور رادیاتور و فن آن است
تابلو برق و کنترلر دستگاه (Control Panel)
واحد هوشمند کنترل دستگاه که پارامترهایی مانند فشار، دما، زمان کارکرد، هشدارها و استارت/استاپ را مدیریت میکند. در مدلهای پیشرفته، قابلیت اتصال به سیستم مانیتورینگ از راه دور را نیز دارد. این بخش شامل قطعات برقی فراوانی میشود که هر کدام مسئولیت ویژه ای را بر عهده دارند
سیستم انتقال قدرت (Power Transmission System)
سیستم انتقال قدرت وسیلهای برای انتقال نیرو از موتور به ایرند است. که معولا بصورت کوپل مستقیم و تسمه ای در کمپرسور های اسکرو پیاده سازی میشود، در مدلهای کوپل مستقیم (Direct Coupling) شفت موتور به وسیله کوپلینگ به شفت ایرند بصورت مستقیم متصل میشود که بالاترین راندمان کاری را ارائه میکند. در مدلهای تسمهای( Belt Drive)، پولی و تسمه بین این دو قرار دارد و نگهداری سادهتری دارد اما راندمان کمتری را ارائه میکند
فیلتر هوا (Air Filter)
هوای ورودی به کمپرسور را از گرد و غبار و آلودگیها پاکسازی میکند تا از ورود ذرات به داخل سیستم جلوگیری شود. فیلتر هوا باعث کاهش استهلاک و افزایش طول عمر دستگاه میشود.
فیلتر روغن (Oil Filter)
روغن کمپرسور اسکرو در اثر گردش درون سیستم کمپرسور اسکرو میتواند دچار آلودگی شود که به وسیله فیلتر روغن این آلودگی ها از روغن حذف میگردد. فیلتر روغن یکی از قطعات مصرفی حیاتی است که باید بهصورت دورهای تعویض شود.
اتصالات فشار قوی (High-Pressure Fittings)
اتصالات فشار قوی شامل شیلنگها، لولهها، زانوییها، سهراهیها و انواع کوپلینگهایی هستند که برای هدایت هوای فشرده بین اجزای مختلف کمپرسور و تجهیزات جانبی (مثل خشککن، فیلترهای خطی یا مخزن هوا) به کار میروند.
این اتصالات باید از جنس مقاوم در برابر فشار بالا و خوردگی (مثل استیل، برنج یا پلیآمید تقویتشده) ساخته شده باشند. انتخاب و نصب صحیح این قطعات، از نشت هوا، کاهش راندمان و خطرات احتمالی جلوگیری میکند.
همچنین در کمپرسورهای صنعتی با فشار بالاتر از 8 بار، کیفیت اتصالات اهمیت دوچندان پیدا میکند.
کابین و اتاق کمپرسور (Compressor Enclosure / Acoustic Cabin)
کابین، پوشش بیرونی و محافظ کمپرسور اسکرو است که اجزا را در برابر گرد و غبار، رطوبت و آسیبهای محیطی محافظت میکند.
علاوه بر نقش حفاظتی، یکی از وظایف اصلی کابین، کاهش صدای کمپرسور است. این کابینها معمولاً با مواد جاذب صوت مثل فوم آکوستیک یا لایههای عایق صدا پوشانده شدهاند. طراحی صحیح اتاق کمپرسور نقش مهمی در افزایش طول مفید دستگاه دارد
مخزن هوا (Air Receiver Tank)
گرچه بخشی از خود کمپرسور نیست، اما در اکثر سیستمها وجود دارد. وظیفه آن ذخیره و تثبیت فشار هوای فشرده است و به کاهش استارت مکرر کمپرسور کمک میکند.